De wereld van industriële netwerken beweegt gestaag. Ethernet is inmiddels de norm en aan de horizon verschijnt de volgende generatie netwerktechniek: OPC UA FX. Bij KienIA volgen we die ontwikkeling van dichtbij. “Wij helpen opdrachtgevers om bewuste keuzes te maken in hun automatisering,” vertelt Ronald Weelen, adviseur bij KienIA. “Daarvoor moet je goed begrijpen wat er is en waar het naartoe gaat.”
Deep dive in netwerktechniek
KienIA werkt dagelijks aan bruggen, tunnels, energie & warmtenetten en waterzuiveringen. In al die objecten vormt netwerktechniek de stille ruggengraat van de automatisering: de verbinding tussen ‘veld’, besturing en bediening. Begin dit jaar onderzocht KienIA hoe industriële netwerken gestandaardiseerd kunnen worden. Doel: inzicht krijgen in de huidige stand van zaken in de markt.
Ronald: “We keken naar de technieken die nu worden gebruikt en hoe breed ze in Nederland en wereldwijd zijn toegepast. Daarnaast spraken we leveranciers en systeemintegratoren om te horen waar zij mee bezig zijn.” De uitkomsten waren duidelijk. Ongeveer driekwart van de nieuwe industriële netwerken is gebaseerd op Ethernet. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar dat is pas van de laatste jaren. “Tot niet zo lang geleden waren seriële netwerken de norm,” zegt Ronald. “Die verdwijnen nu snel. Ethernet is dé standaard geworden.”
Waarom standaardisatie telt
Standaardisatie is cruciaal, zeker bij organisaties met veel technische objecten waar betrouwbaarheid en onderhoudbaarheid centraal staan. Nu bepaalt vaak de aannemer de technische invulling, wat leidt tot een lappendeken van oplossingen. “Dat zien we bij veel opdrachtgevers,” zegt Ronald. “Je kunt de modernste techniek kiezen, maar als maar weinig partijen ermee kunnen werken, wordt onderhoud complex en duur. Je moet kunnen terugvallen op brede marktkennis.”
Profinet, Ethernet/IP en meer
Binnen Ethernet bestaan meerdere industrie-standaarden: protocollen waarmee apparaten met elkaar praten. Op het hogere niveau tussen bediening en besturing is OPC UA de standaard. Maar tussen besturing en veld, waar sensoren en actuatoren werken, zien we meer diversiteit: Profinet (Europa), Ethernet/IP (Amerika) en het snelgroeiende EtherCAT. “Elk protocol heeft zijn eigen ecosysteem van leveranciers,” legt Ronald uit. “Gebruik je een Siemens-besturing, dan ligt Profinet voor de hand. Met Schneider is dat Ethernet/IP. ABB ondersteunt beide. Het gaat niet om wat het ‘beste’ protocol is, maar om wat binnen jouw omgeving het meest praktisch en toekomstbestendig is.”
Het onderzoek van KienIA toont aan dat standaardiseren binnen één techniek veel voordelen biedt: een grotere kennisbasis, eenvoudiger onderhoud en een langere levensduur van installaties.
De volgende stap: OPC UA FX
Intussen werkt de markt aan een nieuwe standaard: OPC UA FX (Field eXchange). Deze bouwt voort op OPC UA, maar voegt iets belangrijks toe: determinisme. Ronald: “In het veldnetwerk moet communicatie niet alleen snel, maar ook voorspelbaar zijn. Denk aan een slagboom die reageert op een voertuigdetectie. Dat moet elke keer even snel gaan. Dat noemen we deterministisch gedrag. De huidige protocollen kunnen dat, en OPC UA FX sluit daar nu bij aan.”
De techniek zit nog in de adoptiefase, maar het potentieel is groot. “We spraken vier internationale leveranciers,” zegt Ronald. “Ze zijn er allemaal mee bezig. Over tien tot vijftien jaar kan dit de dominante techniek zijn.” Dat lijkt ver weg, maar in infrastructuur gaan ontwikkelingen langzaam. “Een industriële installatie vervang je niet om de paar jaar,” zegt Ronald. “Daarom is het belangrijk om nu al te weten wat eraan komt.”
Slimme keuzes nu, toekomstvast straks
Wat betekent dat voor organisaties die nu investeren? Blijf werken met bewezen, gangbare technieken, maar kijk vooruit. “Investeer niet in een techniek die op z’n einde loopt,” zegt Ronald. “Voorkom dat je straks met een systeem zit waar nog maar weinig kennis van is. Blijf bij de standaarden van nu, maar volg wat er gebeurt rond OPC UA FX. Zodra je leveranciers daar stappen in zetten, weet je dat dat een verstandige richting is.”
Kennis delen, samen groeien
De inzichten uit het onderzoek zijn actief met de collega’s gedeeld. “We willen niet alleen praten over techniek, maar er ook echt mee werken,” zegt Ronald. “Zo houden we onze kennis actueel en nemen we organisaties mee in wat eraan komt. Dan weet je waar je op moet letten als je keuzes maakt.”
Meer weten of samen sparren over jouw netwerktechniek? Neem contact op met Ronald Weelen (ronald.weelen@kienia.nl).